2️⃣0️⃣ SỰ THẬT THÚ VỊ VỀ CÔN TRÙNG 🐝🦋🐞🐜🦟 (Phần 2)

11. Côn trùng có rất nhiều mắt nhưng không phải mỗi mắt là một mắt: Một đặc điểm nổi bật của côn trùng là mắt kép, nó bao gồm rất nhiều đơn vị thị giác gọi là mắt con. Vẫn có một quan niệm cho rằng mỗi đơn vị thị giác đóng vai trò là một con mắt riêng biệt và mỗi con có thể cảm nhận được toàn bộ vùng quan sát. Tuy nhiên, trên thực tế mỗi mắt con lại đóng vai trò như một điểm ảnh nhiều hơn và cùng nhau chúng tạo thành một hình ảnh khảm. Chuồn chuồn thường được xem là loài côn trùng có bộ mắt kép ấn tượng nhất với số lượng mắt con theo nghiên cứu lên đến 30.000 đơn vị trên mỗi nửa cầu mắt. Những mắt con này mang lại trường quan sát gần 360 độ, giúp chuồn chuồn có thể dễ dàng phát hiện mối nguy hiểm cũng như con mồi đang bay trên trời.

12. Đã nhiều mắt lại có mắt “bonus”: Bên cạnh 2 mắt kép lớn trên mỗi bên đầu thì một số loại côn trùng còn sở hữu các mắt đơn (ocelli) nằm giữa “trán”. Nhiều loại côn trùng bay có mắt đơn tạo thành một hình tam giác với 2 mắt đơn đặt cân xứng phía trên một mắt đơn thứ 3 đặt ở trung tâm. Tuy nhiên, dù biết là côn trùng có mắt đơn nhưng chức năng của chúng vẫn khiến các nhà nghiên cứu lúng túng lâu nay. Những nghiên cứu gần đây cho rằng mắt đơn, chẳng hạn như trên chuồn chuồn dường như chỉ dành riêng cho chức năng cảm nhận ánh sáng, đặc biệt là để phân biệt đường chân trời. Nhờ vậy, những con chuồn chuồn có thể nhanh chóng phân biệt được trên/dưới khi thực hiện các động tác bay nhào lộn. Chức năng của mắt đơn cũng giống như một cảm biến độ cao hỗ trợ đắc lực cho những chiếc máy bay có hay không có người lái.

3 mắt đơn trên đầu ong bắp cày.

13. Bay rất nhanh: Jerry Butler – giáo sư danh dự của khoa nghiên cứu sâu bọ thuộc đại học Florida từng thí nghiệm tốc độ bay của một cá thể đực của loài mòng Hybomitra hinei wrighti (hình trên) so với một viên đạn bắn ra từ súng trường. Kết quả đo được cho thấy loài mòng nhỏ bé có thể bay ở vận tốc khoảng 145 km/h – một kỷ lục về tốc độ đối với côn trùng.

“Siêu phi công” mòng Hybomitra hinei wrighti

14. Sống rất lâu: Hầu hết côn trùng đều có tuổi thọ từ vài ngày hoặc vài tháng khi đã trưởng thành, phần lớn thời gian còn lại chúng thường sống dưới dạng ấu trùng và nhộng, 2 giai đoạn này chiếm đến 3 phần tuổi đời của côn trùng. Tuy nhiên thế giới côn trùng đa dạng vẫn có những ngoại lệ, cụ thể là trong bộ Hymenoptera (như kiến, ong), những con kiến chúa hay ong chúa có thể sống nhiều thập kỷ. Một ví dụ như loài kiến đỏ Pogonomyrmex barbatus, những con kiến chúa có thể sống đến 30 năm theo một nghiên cứu được công bố trên tờ Journal of Animal Ecology năm 2013. Kỷ lục về tuổi thọ trong thế giới côn trùng chính là những con mối chúa, có thể sống đến nửa thế kỷ.

Một con mối chúa có thể sống cả nửa thế kỷ.

15. Đẻ rất nhiều: Nói đến chuyện sinh sản, loài mối tiếp tục nắm giữ vị trí đầu bảng. Những con mối chúa có thể đẻ từ 6000 đến 7000 trứng chỉ trong 1 ngày. Các nhà nghiên cứu côn trùng đã từng nghiên cứu một cá thể mối chúa thuộc loài Macrotermes hellicosus sống tại châu Phí và Đông Nam Á, mỗi 2 giây nó có thể đẻ một quả trứng và mỗi ngày cho ra đời khoảng 43.000 trứng, đẻ liên tục không nghỉ.

Trứng mối.

16. Nhảy cũng rất cao: Những vận động viên bóng rổ nhà nghề NFL hay NBA thường nắm giữ những kỷ lục bật nhảy tại chỗ, theo nhiều ghi nhận là vào khoảng 117 cm. Trong khi thực tế rằng con người không thể nhảy cao hơn chiều cao của chính mình thì côn trùng lại có thể làm điều ngược lại. Một loài ve nhảy có tên khoa học là Philaenus spumarius có thể nhảy cao gấp 100 lần so với chiều cao của nó, khoảng 71 cm và hiện đang nắm giữ kỷ lục nhảy cao trong thế giới côn trùng.

Ve nhảy đã vào tư thế.

17. Và khỏe như … bọ ăn phân: Vào năm 2010, các nhà khoa học đã kết luận rằng những con bọ khỏe nhất trong thế giới côn trùng đến từ chi Onthophagus taurus, chúng gồm bọ sừng ăn phân, bọ ăn phân đầu bò và bọ hung taurus. Với tập tính vê phân thành cục tròn làm nguồn thức ăn, những con bọ thuộc chi này có thể đẩy những cục phân có khối lượng gấp 1141 lần so với trọng lượng cơ thể. Thử tưởng tượng nếu bạn nặng 70 kg, bạn có thể đẩy được một vật nặng đến gần 80 tấn.

18. Chuyện ấy ấy: Nhiều loài côn trùng có tập tính … cột bạn tình theo đúng nghĩa đen. Để ngăn những “thằng” khác giao phối với con cái đã chọn, con đực của một số loài côn trùng thường kè kè bên cạnh hay nói chính xác là bám chặt lên bạn tình suốt nhiều ngày. Một ví dụ như loài bọ que Ấn Độ, tên khoa học Necroscia sparaxes có thể ở bên bạn tình đến 79 ngày. Tuy nhiên, khoảng thời gian này không hoàn toàn dành cho việc giao phối. Các nhà khoa học đã nghiên cứu nhiều loài bọ que khác và phát hiện ra thời gian kết đôi ngắn hơn rất nhiều, khoảng 5 ngày rưỡi và điều đáng chú ý là sự tiếp xúc sinh dục chỉ diễn ra trong khoảng 40% các cặp đôi bọ que. Bọ que đực có một bộ phận siết chặt gồm một bộ chân sau đặc biệt có thể giữ chặt bọ cái, không cho nó chạy trốn hay đi lạc. Nói chung mấy anh bọ que này thích ở cạnh người yêu nhiều hơn là làm chuyện ấy ấy, không rõ tâm lý của mấy chị bọ que thế nào.

Bức ảnh “True love” về một đôi bọ que Necroscia sparaxes đang ôm chặt lấy nhau.

19. Thời trang “tai”: Côn trùng cũng có tai nhưng mỗi loài lại có một kiểu tai khác nhau giống như thời trang vậy và rất hiếm khi tai mọc trên đầu. Chẳng hạn như các loài thuộc bộ cánh gân Neuroptera có tai đặt trên các cánh. Trong khi đó, dế hay muỗm lại có các mảng nhạy âm thanh mỏng trên các chân (hình trên). Châu chấu mặc dù khá giống muỗm hay dế nhưng lại có tai đặt ở bụng. Tachinid – một loài ruồi ký sinh có tai đặt ở cổ trong khi nhiều loài ngài cánh hẹp lại có khả năng phát hiện rung động siêu âm nhờ những thành phần đặc biệt trong miệng để tránh sự săn đuổi của dơi.

20. Tất cả bọ đều là côn trùng nhưng không phải tất cả côn trùng đều là bọ: Nói chính xác thì bọ chỉ là một bộ côn trùng có tên Hemiptera hay bộ cánh nửa. Những con bọ “đích thực” được phân biệt nhờ phần miệng có cấu tạo giống cây kim dưới da. Cấu tạo miệng như vậy rất lý tưởng để những con bọ có thể chọc vào mô để hút chất lỏng, có thể là từ các loài côn trùng khác, thực vật hay thậm chí là con người như bọ xít hút máu.

Hotline: 028.3716.0556

Email: luulytranthi@gmail.com

Website: www.ecopest.vn

Facebook: https://www.facebook.com/profile.php?id=61557476571390